ellendee-banner

Mierik: de strafste smaak van de kruidentuin

Van al de keukenkruiden in de tuin heeft de mierikswortel de strafste smaak. Het is zonder meer de sterkst smakende, eetbare wortel die in Europa groeit. In de tuin is deze doorlevende plant haast onuitroeibaar, want elk stukje wortel dat in de bodem achterblijft, groeit uit tot een nieuwe plant.

In de wereldkeuken

De mierik, Armoracia rusticana, is al even levenslustig als pittig. Hij is afkomstig uit West-Azië en Zuidoost Europa en heeft als kruid de wereldkeuken veroverd.De Egyptenaren en Romeinen kenden het kruid. De Israëlieten aten zowel de wortel als de harde bladeren in het paasmaal dat met bitterheid en vreugde was gekruid, een typisch Joodse tegenstelling. Maar de smaak gaat bij het koken snel verloren zodat het vermoedelijk nog wel meeviel. Daarom wordt mierik tegenwoordig meestal geraspt en rauw verwerkt. Typisch is het in de Japanse keuken waar het, door de sojasaus geroerd de rauwe vis in sushi, sashimi kruidt.

Geen gemakkelijk tuinklant

In de tuin zal mierikswortel altijd groeien. Hij woekert! Er is echter een beetje kennis nodig om er duimdikke en nog dikkere wortels van te kweken. Daarvoor moet je de plant in de winter opgraven, een dunne wortel van minstens 20 cm tussen duim en wijsvinger nemen en er alle knobbels of ogen, behalve de bovenste, afwrijven. Er kunnen dan geen zijscheuten ontstaan en je krijgt een stevige, dikke wortel. Snij de bovenzijde recht en de onderzijde schuin af, dan weet je bij het verticaal uitplanten van de wortel dat de schuine snede onderin de plantsleuf moet. In maart, april kun je de stukken mierikswortel uitplanten. Plant hem niet te diep, liefst zelfs op een heuveltje en op een plekje in de zon. Laat je mierikswortel gewoon groeien dan vertakken de wortels en kweek je slechts een kort dik stompje juist onder de bladkrans. Hoed je echter voor deze plant, want elk afgebroken stukje wortel zal uitgroeien tot een nieuwe plant met grote bladeren en een meer dan 1 m hoge bloemstengel. Je hebt van deze plant niet meer dan een viertal exemplaren nodig. Wanneer je er teveel hebt, moet je de planten voorzichtig met een riek uit de grond halen. Zorg dat je ook het kleinste stukje wortel uit de grond haalt. Gooi ze niet op de composthoop. Je kunt ze best met de GFT-container meegeven. Tijdens de productie van GFT-compost loopt de temperatuur hoog genoeg op zodat de wortel zonder sporen na te laten in prima compost wordt omgezet. Wil je het de mierik daarentegen naar de zin maken dan zal hij je dankbaar zijn wanneer hij in een flink bemeste kalkhoudende bodem mag groeien.

Oogsten en bewaren

Je kunt de dikke wortels opgraven er een stuk van snijden en weer terug planten. Hartje zomer is dat een redelijk hachelijke onderneming, maar in de herfst gaat het vlot. Mierik wordt vooral in mierikswortelsaus bij gerookte vis gebruikt. De slagroom tempert dan de scherpe mosterdsmaak.

Een witbont ras

Mierik is een vrij saaie plant. Iets meer karakter in de kruidentuin bezit de bontbladige vorm van de mierikswortel, Armoracia rusticana ‘Variegata’. Ofschoon het in een tiental kwekerijen in ons land te koop is, heeft het zijn weg naar de kruidentuinen nog niet gevonden.

Vitamine C tegen verkoudheid

Sinds Plinius in het begin van onze tijdrekening verkondigde dat mierikswortel een bijzonder gezond makende plant is, wordt hij gebruikt om maagklachten en verkoudheden te bestrijden. Wanneer je neus verstopt is, kun je een mierikswortel onder de neus raspen en er enkele stukjes van opeten. Bij zeevarende volkeren had de mierikswortel terecht de reputatie scheurbuik te voorkomen. De mierik bevat een grote hoeveelheid vitamine C. Wanneer je de fijn geraspte wortel een tijdje in olijfolie laat trekken zodat de prikkelende stoffen in de olie overgaan, heb je een deugddoende massageolie ter beschikking waarmee je pijnlijke gewrichten, spieren en winterhanden kunt behandelen.

Opgepast met monnikskap...

Scherpsmakende wortels en bladeren waarschuwen in vele gevallen voor de giftige stoffen die ze bevatten. Er is een dodelijke vergiftiging beschreven bij een man die per vergissing wortels van een monnikskap, Aconitum, opgroef. De planten groeiden naast elkaar. Ook de wortels van monnikskap smaken scherp. De monnikskap behoort tot de giftigste stoffen uit onze flora. De man is aan zijn tragische vergissing bezweken. Het voorval indachtig zou je nooit giftige planten tussen groenten en kruiden mogen planten. Deze regel is niet helemaal toe te passen. Aardappelloof, de bessen en de groene knollen van dit volksvoedsel kunnen ook ernstige vergiftigingen veroorzaken. Terwijl aardappels die geen licht gezien hebben generaties hebben gevoed.

 

22301 reacties

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.