ellendee-banner

HEKSENKRUIDEN: Gruwel en illusie

Er zijn honderden tuinplanten en onkruiden waarover wat te vertellen valt. Over doornappel, bilzekruid, wolfskers en andere giftige heksenkruiden kun je hele romans schrijven: de verhalen spreken sterk tot de verbeelding.

Ze zijn huiveringwekkend en getuigen van gevaarlijke vooroordelen en menselijke oerangst.

In de vroege middeleeuwen woonden er in onze contreien vroede vrouwen, hexa’s genaamd, die in de bossen in gemeenschappen leefden en oude kennis bewaarden en doorgaven. Ze waren vertrouwd met de natuur, leerden van de dieren en gebruikten kruiden om de kwalen van het lichaam te genezen. Zelfs voor hartenpijn hadden ze liefdesdrankjes als medicijn. Ze genoten ontzag en achting, ook van de eerste christen monniken. Maar toen de abdijen de wouden begonnen te ontginnen, werden de hexa’s teruggedreven. In kloosters en abdijen waren boeken heilig. Boekenwijsheid en monnikenwerk verdrong vrouwelijke intuïtie en verbeeldingskracht. Vanaf dan werden de toveressen gevreesd en geschuwd. Op het eind van de middeleeuwen wordt de vrouw langzamerhand aanzien als bron van alle kwaad. In de zo geroemde Renaissance was het hek van de dam. De heksenjacht kon beginnen.

Duivelse liefde

In de zestiende eeuw brak de dijk van het gezond verstand: iedereen geloofde in heksen en er ontstond een heksenwaan die miljoenen levens kostte. Zelfs vermeende heksen waanden zich een heks en wie niet in heksen geloofde, was er uiteraard zelf één. En daarmee was de duivelse cirkel van collectieve waanzin rond. In de veertiende eeuw had Filips de Schone al een complot van de duivel verijdeld en zijn tegenstanders, de ridders van de tempeliersorde, ontmaskerd als handlangers van de duivel. Ze werden gruwelijk afgeslacht. Het was maar een voorgerechtje van wat de Renaissance in petto had. De perverse paus Innocentius VIII vaardigde een bul uit waarin hij gewaagde van een netwerk van duivelvereerders, minnaars en minnaressen van de duivel, die “door misdaden en gruwelen de dracht van zwangere vrouwen, het jongen van het vee, de vruchtbaarheid der aarde, van de wijndruiven en van de fruitbomen belemmeren... Kwaad is vrouwelijk Die bul was maar een begin. De dominicanen Sprenger en Krämer schreven één van de afschuwelijkste boeken uit de wereldliteratuur, de ‘Malleus Maleficarum’ of ‘Heksenkamer’. Vanaf dat ogenblik was elke vrouw verdacht: “Een vrouw die niet aan een man geraakt, zoekt omgang met de duivel”. Letterlijk alles kon een vrouw verdacht maken: zwakzinnigheid, lelijkheid, moedervlekken, bijzondere schoonheid, een lichaamsgebrek, het opzoeken van de eenzaamheid, uitzonderlijke vroomheid. Zelfs maagdelijkheid was geen bewijs van onschuld. Want volgens de godgeleerden was omgang met de duivel heel goed mogelijk bij ongerepte maagdelijkheid.

Waterproef en heksenwaag

Om na te gaan of de verdachte vrouw een heks was, gaf de waterproef uitsluitsel. De vermeende heks werd met de duimen aan de tenen gebonden en ruggelings aan een touw in het water neergelaten. Als ze bleef drijven was ze een heks: zelfs het water stootte haar af! Vaak werd er geknoeid met de proef want tegen de duivel was alles veroorloofd. Beulen folterden haar tot ze bekende en de namen van andere heksen noemde. Ook het duivelsteken, het stigma diabolicum, gold als bewijs: een wrat, een litteken, een moedervlek, ongevoeligheid voor pijn... De meeste verdachte vrouwen eindigden op de brandstapel. Gelukkig was er nog een wetenschappelijke proef. Ze was gebaseerd op de stelling dat de heksen die door de lucht konden vliegen uiteraard ook lichter waren dan lucht. In Oudewater bij Utrecht stond de wereldberoemde heksenwaag. Van 1644 tot 1773 leverden de schepenen er een certificaat af dat de onschuld van het meisje of de vrouw bewees. Nooit werd er een vrouw te licht bevonden!

Heksensabbath

Om aan de vreselijke martelingen te ontsnappen, bevestigden de gefolterde vrouwen een verhaal dat hun door de ondervragers in de mond werd gelegd. In de eerste nacht van mei, de Walpurgisnacht, en soms zelfs wekelijks, kreeg de heks van de duivel een geheim seintje dat zij alleen kon horen. Dan smeerde ze zich in met een heksenzalf die bereid was uit het vet van ongedoopte borelingen en vloog, meestal op een bezemsteel, naar de plaats van bestemming. Daar volgde een liederlijke nacht met duivel. Ten slotte kreeg de heks haar instructies en een merkteken van de duivel.

Het echte recept

Er waren in die tijd van zelfkastijders en pathologische heiligen ook vrouwen die er heilig van overtuigd waren een heks te zijn of er alles aan deden er één te worden. Om op een bezemsteel door de lucht te kunnen razen, moesten ze de binnenkant van hun dijen met de volgende zalf inwrijven: Pluk bij volle maan en om middernacht de bladeren van de doornappel. Laat, tussen 24 oktober en 21 november wanneer de zon in de Schorpioen staat, een klein meisje met haar rechterteen wat bilzekruid uit de grond trekken en verzamel het zaad. Zoek dan een zwarte hond en bind zijn staart aan een alruin vast, maar dan één die groeit onder een galg waaraan een onschuldige was opgehangen. Stop eerst je oren toe, hou dan een vette pens voor de hond en laat hem de alruinwortel uittrekken. De alruin geeft daarbij zo’n verschrikkelijke schreeuw dat de hond ter plekke dood neervalt. Geen nood: het hondenvet heb je nodig voor de zalf. Je mengt er alle in een mortier fijngestampte ingrediënten doorheen. Kijk nog een laatste keer uw bezemsteel GT na en breng de zalf aan.

Een fabeltje?

Spijtig genoeg was de heksenwaan ooit afschuwelijke werkelijkheid. En al gelooft niemand nog in heksen, de heksenkruiden zitten nog steeds vol boordevol venijn. Uit wetenschappelijk onderzoek is bovendien komen vast te staan dat doornappel, bilzekruid, alruin en andere kruiden wel degelijk gevleugelde hallucinaties en seksuele lustgevoelens kunnen opwekken. Een ander heksenrecept bevat zwarte nachtschade, doodkruid, alruin, slaapbol en gevlekte scheerling, stuk voor stuk planten met een sterk en soms een snelwerkend gif. Vele van de heksenkruiden behoren tot het giftigste uit onze (tuin)flora. De gevaarlijkste zijn doodkruid, Atropa belladonna, en in mindere mate zwarte nachtschade. Ze hebben glanzende bessen die er voor kinderen best verleidelijk uit kunnen zien.

Niet onderschatten

Zwarte nachtschade, Solanum nigrum, is een heel gewoon onkruid van moestuinen op zandgronden. De bladeren gelijken op die van de paprika, de witte bloemetjes op die van aardappel en de erwtgrote gladde bessen zijn eerst

groen en dan zwart. Voor een kind wordt de dodelijke dosis op 10 tot 20 bessen geschat.

De knikkergrote, blinkend zwarte bessen van het doodkruid, Atropa belladonna, bevatten atropine, een stof die nog steeds bij oogoperaties wordt gebruikt om het oog te verlammen. Vroeger druppelden de dames het in de ogen om grote pupillen en daardoor onweerstaanbare ogen te krijgen, vandaar de soortnaam belladonna, mooie vrouw. Atropine is uiterst giftig en de dodelijke dosis voor een kleuter wordt op drie bessen geschat. Het spreekt vanzelf dat u deze planten uit de tuin weert en als u ze tegenkomt bijtijds wiedt of dood schoffelt, tenzij je ze veilig kunt verbouwen. Hebben ze al zaad gevormd dan horen ze op de brandstapel thuis.

Bilzekruid, Hyoscyamus niger, en doornappel, Datura stramonium, komen af en toe in tuinen voor. De kans op vergiftigingen is miniem omdat de planten en de zaaddozen niet aantrekkelijk zijn om op te eten.

Slaapbol of maankop, Papaver somniferum, de opiumleverancier, staat in vele tuinen. Het is een éénjarige papaver met stevig blauwgroen blad waarvan tuinvormen met grote, pioenvormige bloemen bestaan. Toevallige vergiftigingen komen niet voor.

Alruin, Mandragora officinalis, is zo goed als niet in tuinen te kweken. De plant is erg moeilijk in cultuur en houdt van veel kalk in de bodem.

Gevlekte scheerling, Conium maculatum, is een grote schermbloemige van de waterkant. Het gif ervan is sterk en dodelijk. In de oudheid diende het voor terechtstellingen. Het beroemdste slachtoffer van gevlekte scheerling is ongetwijfeld Socrates. Er bestaat enkel gevaar als de wilde plant voor peterselie of selderij wordt aanzien.

 

54066 reacties

  • Reactielink viagra dinsdag, 18 maart 2014 10:32 Geplaatst door viagra

    Heckuva good job. I sure appreciate it.

  • Reactielink mobile dinsdag, 18 maart 2014 10:32 Geplaatst door mobile

    Your answer lifts the intelligence of the debate.

  • Reactielink low cost term life insurance comparison dinsdag, 18 maart 2014 10:28 Geplaatst door low cost term life insurance comparison

    Perfect answer! That really gets to the heart of it!

  • Reactielink cheap car insurence dinsdag, 18 maart 2014 10:28 Geplaatst door cheap car insurence

    Good job making it appear easy.

  • Reactielink viamedic dinsdag, 18 maart 2014 10:28 Geplaatst door viamedic

    That's the best answer by far! Thanks for contributing.

  • Reactielink www.getyourautoinsur.com dinsdag, 18 maart 2014 10:26 Geplaatst door www.getyourautoinsur.com

    I guess finding useful, reliable information on the internet isn't hopeless after all.

  • Reactielink carpinteyroozd dinsdag, 18 maart 2014 10:25 Geplaatst door carpinteyroozd

    Sun shades are no far more a utility, like wristwatches sun shades at the moment are looked upon cheap oakley oil rig sunglasses as elegant components. Though the exceedingly high price ranges of original sunglasses are already a big deterrent. This is exactly where things such as fake Oakley sunglasses phase in the photo as fantastic market levelers.
    But inexpensive have to have not usually indicate qualitatively oakley flak jacket sunglasses inferior, particularly when it will come to bogus Oakley sun shades. The truth is a great deal of know-how goes into creating these faux Oakley sunglasses that you simply can but for an almost negligible rate in comparison with the expensive unique set of sun shades. Along with the bogus Oakley serves in excess of plenty of serves the initial reason for which we dress in sunglasses anyway i.e. safeguarding our eyes in the jawbone oakley harsh obtrusive sunshine.
    By far the most practical argument on can give oil rigs oakleys in relation to selecting fake Oakley sunglasses above the original ones stems from your over said place. If these low cost, elegant and durable set of sun shades serves the fundamental goal, then why should a person shell out a far more than 200 per cent quality within the altar from the authentic brand name
    While using the faux Oakley sunglasses, you don't just have off a fashion assertion, but at the same time also guarantee that you choose to do not oakley jawbone sunglasses empty your savings account.

  • Reactielink car insurance comparison dinsdag, 18 maart 2014 10:23 Geplaatst door car insurance comparison

    Your answer shows real intelligence.

  • Reactielink www.medspricechart.com dinsdag, 18 maart 2014 10:22 Geplaatst door www.medspricechart.com

    This article went ahead and made my day.

  • Reactielink www.getquotestoday.net dinsdag, 18 maart 2014 10:20 Geplaatst door www.getquotestoday.net

    Thanks for being on point and on target!

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.