ellendee-banner
donderdag, 25 april 2013 12:23

Spierpijn: Haal het mes uit je rug

Geschreven door 
Beoordeel dit item
(0 stemmen)

Een mes in de rug, een heftige pijnscheut van spieren of pijn in de gewrichten: geen mens die er af en toe geen last van heeft. Het kan plots optreden bijvoorbeeld door het verkeerd tillen van een zwaar voorwerp, soms door een verkeerde pas op het trottoir, soms gewoon bij het niezen of hoesten.

Iedereen heeft het al eens meegemaakt: een pijnscheut in de rug of de lendenen, noem het lumbago. Soms is de pijn zo erg dat ze uitstraalt tot onderaan de rug, zelfs de boven- en onderbenen, soms tot in de voeten en de tenen. Dit is geen spierpijn meer, maar ischias, een erg pijnlijke aandoening die soms chronisch kan worden terwijl de patiënt allerlei soorten therapieën zoekt in de hoop toch wat soelaas voor zijn lijden te vinden. Wat kan je doen in geval van lage rugklachten en pijn in spieren en gewrichten? De oplossing die ze allemaal willen is: help me van deze pijn af.

Lumbalgiën, lumbago of lage rugpijn, of pijnlijke spieren in de rug kan verschillende oorzaken hebben. Soms zijn het eenvoudige spierletsels die ook pijn kunnen doen en het gevolg zijn van verkeerde houdingen, plotse heftige bewegingen, kou vatten, heftige contracties, emoties. Ze zijn niet zo ernstig, omdat er geen langdurig herstel nodig is en omdat de fysieke trauma’s niet groot zijn. Spierletsels genezen vrij gemakkelijk, vooral omdat in dit gebied geen geweldige scheuringen of contorsies kunnen ontstaan. Dikwijls ligt de oorzaak van ernstige rugklachten bij de wervelkolom. De problemen zijn dan ernstiger, fundamenteler en pikken aan bij de erfelijke en fysieke conditie van de patiënt. Het herstel is langduriger en niet zo vanzelfsprekend. Het kan inderdaad gebeuren dat bepaalde letsels nooit meer helemaal herstellen waardoor de patiënt chronische pijn zal ondervinden. Er bestaan wel verschillende therapieën, de ene al beter dan de andere, of de andere al minder doeltreffend dan de ene, maar dat neemt niet weg dat er toch heel wat kan gedaan worden om de pijn zoveel mogelijk te verdrijven en vooral te voorkomen dat het tot een herhaling van de problemen komt. Preventief werken is bij rugklachten nog altijd de gemakkelijkste, de doeltreffendste en de beste therapie. Ze vergt enkel wat discipline van de patiënt.

Tussenwervelschijf defect

De wervelkolom is opgebouwd uit verschillende wervels die op hun plaats worden gehouden als een soort lange bamboestok door ligamenten en kruisbanden, door overlangse spieren. Om te beletten dat deze bamboestok, er ook als een echte bamboe zou uitzien, dat wil zeggen onbeweeglijk zou zijn (wat bij sommige ziekten toch voorkomt), is er tussen elke wervel een soort kussentje voorzien, een tussenwervelschijf, ook wel discus genoemd. Dat is een kraakbeenachtig weefsel, een soort zachte spons die maakt dat de wervellichamen tegenover elkaar afgeveerd kunnen worden, dat ze elkaar niet raken en dus niet kunnen beschadigen en dat deze bamboestok zodoende buigzaam worden, kan scharnieren in verschillende richtingen. De spieren en ligamenten moeten er dan voor zorgen dat deze kussentjes of tussenwervelschijven goed op hun plaats worden gehouden en dat de wervelkolom toch een stevig en strak geheel blijft vormen, waarmee soepele bewegingen mogelijk zijn. In het midden van die kussentjes, zit een harde kern, afgesloten door een ring, die het sponsachtig weefsel ook stevigheid geeft. En hier kan de ramp gebeuren. Door verkeerde houdingen, jarenlange verkeerde en eenzijdige belasting, gebrek aan training van de spieren, gebrekkige plaatselijke doorbloeding en plotse heftige spanning op de spieren waarop ze niet getraind waren, noch voorbereid, kan het tot een ongeluk komen: het kussentje, de discus kan scheuren, kan gekneusd en gekwetst worden, kan opzwellen, de harde kern kan van plaats veranderen en door de ring slaan, de discus kan opgezwollen geraken en zodoende de zenuwbanen die uit de wervelkolom komen en naar de rug en de onderste ledematen vertrekken onder druk zetten, beknellen.

Het kwaad is geschied: men heeft te maken met lumbago, een lumbalgie, een lage rugpijn of zelfs een ischias. Dit laatste gebeurt als de ischiaszenuw bekneld is door zo’n beschadigde tussenwervelschijf. Die knelling kan niet alleen gebeuren als gevolg van een verkeerd manoeuvre, het tillen van te zware lasten, zodat de ligamenten het laten afweten en dus de schijf van plaats verandert, geluxeerd of gesubluxeerd wordt, dat wil zeggen in een niet juiste fysiologische positie komt en muurvast gaat zitten, maar het kan ook optreden als gevolg van artrose, met hetzelfde effect als gevolg.

Moderne leefwijze deugt niet

We vertellen hiermee geen nieuws. De moderne leefwijze deugt niet om verschillende redenen. Er is allereerst de voeding die te geraffineerd is, te zoet, te vet, te weinig vitaminen en ruwvezelstoffen bevat, maar ook veel te rijk is aan calorieën. We worden te dik, althans de meeste. Gevolg: het skelet moet meer kilo’s ballast dragen dan waarvoor het eigenlijk gemaakt is. De belasting wordt te groot, er treedt vroegtijdig artrose op, er komt „sleet” op, zoals de volksmond zegt, en men krijgt te maken met ernstige klachten in de hoge en lage rugstreek.

Wil men rugklachten voorkomen of behandelen dan is het een eerste vereiste dat de patiënt let op zijn voeding en zijn lichaamsgewicht tot redelijke proporties herleidt.

Daarnaast zijn er de houdingsfouten. We zitten allemaal veel te veel, hoewel we daar eigenlijk niet voor gemaakt zijn. Spanningen die we allemaal zittend moeten verwerken. Stress op de arbeidsstoel. Je kan het niet slechter bedenken. Door dat vele zitten, worden de tussenwervelschijven voortdurend in een fysiologisch onjuiste positie gedwongen, met als gevolg vroegtijdige sleet. De patiënt krijgt last in de schouders, de hals, de armen en de rugstreek. De elasticiteit van de wervelkolom gaat verloren. Soms kunnen de pijnen heftiger worden, soms verdwijnen die ook spontaan als het kraakbeenachtige weefsel vervangen wordt door verkalkte gedeelten. Sommigen zouden misschien hoera willen roepen, maar je moet er wel rekening mee houden dat de soepelheid van de wervelkolom hiermee verloren gaat, tegelijk ook de beweeglijkheid van de patiënt uiteraard.

Als er zo’n degeneratie van de tussenwervelschijf is ontstaan en de ligamenten en kleine spiertjes in de wervelzuil het werk niet meer aankunnen, dan volstaat het van in een ongelukkige houding heftig te niezen, een zwaar voorwerp te tillen, zich plots te bewegen, zelfs een blad papier van de vloer op te rapen, om de miserie te doen starten. Deze scheuringen, zwellingen, kwetsuren aan de tussenwervelschijf komen vrij frequent voor. Men duidt ze aan onder de gemeenschappelijke noemer van lumbago of lumbalgiën. Deze problemen genezen meestal op een paar dagen tot weken, al naargelang de ernst van de ziekte. Ook afhankelijk van de plaats waar de kwetsuur zich heeft voorgedaan zal de pijn zich manifesteren en al dan niet uitstralen in de rug- en lendenstreek. Wat niet zo frequent gebeurt, maar toch geregeld optreedt, is het doorslaan van de harde kern in de weke massa van de tussenwervelschijf: de zogenaamde discus prolaps. De zenuwbanen die uit het ruggemergkanaal ontspringen en via de wervellichamen naar buiten komen en naar een of ander lichaamsdeel lopen (meestal de benen in dit geval) kunnen zodanig bekneld worden, onder druk komen, dat de pijnen onuitstaanbaar worden. De patiënt laat zich soms vallen van de pijn.

Men spreekt in dit geval van ischias. Hier helpt alleen volkomen rust, plat in bed op een harde matras. Desnoods een plank eronder! Haal er een arts bij en ga van zodra het mogelijk is op consultatie bij een ervaren en ernstig orthopedist. Later kan je beginnen met aangepaste fysiotherapie nadat je eerst de nodige rustkuur hebt in acht genomen. Natuurlijk is voorkomen beter dan genezen: goede voeding, de juiste beweging en preventieve oefeningen. Daarover meer in ons volgend nummer.

 

Lees 594345 keer

30503 reacties

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.